Οι διαγωνισμοί δημοσίων προμηθειών στην Ελλάδα

Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των διαγωνισμών δημοσίων προμηθειών στην Ελλάδα αποτελεί το μεγάλο πλήθος των αναθετουσών αρχών. Ειδικότερα, οι φορείς του δημοσίου που προκηρύσσουν και υλοποιούν διαγωνισμούς (υπουργεία, ανεξάρτητες αρχές, Νομικά Πρόσωπα Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα, δήμοι, περιφέρειες, ασφαλιστικά ταμεία και νοσοκομεία), ξεπερνούν τις 5.000.

Χαρακτηριστικό είναι ότι μόνο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2015 διατυπώθηκαν 73.949 αιτήματα από συνολικά 1.370 μοναδικούς φορείς του δημοσίου, συνήφθησαν 73.155 δημόσιες συμβάσεις κάθε είδους, και δημοσιεύθηκαν 13.029 διακηρύξεις διενέργειας δημόσιων διαγωνισμών.

Από το 2011 με τη θέσπιση της Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) καταβάλλεται σημαντική προσπάθεια για την υπαγωγή όλων των διαδικασιών των δημοσίων προμηθειών υπό την εποπτεία μιας ενιαίας αρχής. Σκοπός είναι:

* η ενίσχυση της διαφάνειας,
* ο καλύτερος έλεγχος,
* η δραστική περιστολή των κρατικών δαπανών και
* η επίτευξη οικονομιών κλίμακας

Στα πλαίσια αυτά και σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο, όλοι οι φορείς του δημοσίου που προκηρύσσουν και υλοποιούν διαγωνισμούς για δημόσιες προμήθειες, υποχρεούνται πλέον να αναρτούν στοιχεία στο Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων (ΚΗΜΔΗΣ), που τηρείται στη Γενική Γραμματεία Εμπορίου και Προστασίας του Καταναλωτή. Ειδικότερα, οι αναρτήσεις πρέπει να περιλαμβάνουν τόσο τις ανάγκες του δημόσιου τομέα σε αγαθά, υπηρεσίες και έργα (εγκεκριμένα αιτήματα) όσο και τους διαγωνισμούς που διεξάγονται για την κάλυψη των αναγκών (διακηρύξεις) καθώς και τις συμβάσεις που τελικώς υπογράφονται.

Επιπλέον, σήμερα όλοι οι διαγωνισμοί για απόκτηση προϊόντων και υπηρεσιών αξίας πάνω από τις 60.000 ευρώ διενεργούνται ηλεκτρονικά μέσω του Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΣΗΔΗΣ). Σύμφωνα με την στατιστική καταγραφή το 1ο εξάμηνο του 2015 διενεργήθηκαν 1.487 ηλεκτρονικοί διαγωνισμοί, συνολικού προϋπολογισμού 667.195.786,25 ευρώ από 528 σε πλήθος μοναδικούς φορείς. Στο εν λόγω διάστημα σε συμβασιοποίηση κατέληξαν 227 διαγωνισμοί και υπεγράφησαν συμβάσεις αξίας 51.827.773,72 ευρώ.

Στην παρούσα συγκυρία το υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης ετοιμάζει νομοσχέδιο το οποίο θα προβλέπει την επέκταση των ηλεκτρονικών διαγωνισμών για όλες τις προμήθειες αλλά και για τα έργα.

Όπως εκτιμάται, ο έλεγχος των δημοσίων προμηθειών αλλά και η ηλεκτρονικοποίηση των διαδικασιών, (δηλαδή ο σχεδιασμός, οι τεχνικές προδιαγραφές, οι προκηρύξεις, η υποβολή προσφορών, η ανταλλαγή εγγράφων, η αξιολόγηση των προσφορών, η ανάθεση, οι ηλεκτρονικές τιμολογήσεις και πληρωμές) πέρα από τη διασφάλιση της διαφάνειας, δύναται να φέρουν μία εξοικονόμηση κόστους της τάξης του 20% σε ετήσια βάση.

Το επικείμενο νομοσχέδιο αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση ως το τέλος Ιανουαρίου, καθώς, σύμφωνα με τους όρους του μνημονίου, θα πρέπει να έχει ψηφιστεί μέχρι τον Μάρτιο.